मुंबई महानगरातील अंधेरी परिसरातील अंबोली भागात 20 ऑक्टोबर 2011 रोजी एक खळबळजनक घटना घडली होती. मैत्रिणींची विनाकारण छेड काढणाऱ्या उपद्रवी तरुणांना जाब विचारण्यासाठी गेलेले तरुण कीनन सँटोस आणि रुबेन फर्नांडिस यांच्यावर प्राणघातक हल्ला झाला होता. या जीवघेण्या हल्ल्यात दोन्ही तरुणांचा जीव गेला होता, ज्यामुळे संपूर्ण महानगरात संताप व्यक्त झाला होता. या प्रकरणाची सुनावणी विशेष सत्र न्यायालयात होऊन 2016 मध्ये चार जणांना जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली होती. या निर्णयाविरोधात आरोपींनी उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले होते ज्यावर आता न्यायमूर्ती मकरंद कर्णिक आणि न्यायमूर्ती संदेश पाटील यांच्या खंडपीठाने अंतिम निर्णय दिला आहे.

या प्रकरणाच्या सुनावणीदरम्यान सरकारी पक्षाने घडलेल्या घटनेचा सविस्तर तपशील न्यायालयासमोर मांडला. पीडित तरुणांनी आरोपींना जाब विचारल्यानंतर एकाच्या कानशिलात मारली होती व त्यानंतर आरोपी तिथून निघून गेले होते. पण काही वेळाने आरोपी सुऱ्या आणि बांबूची मोठी काठी सोबत घेऊन परत आले व त्यांनी भयंकर हल्ला केला. दुसरीकडे, आरोपींच्या वतीने विनयभंगाची कोणतीही घटना घडली नसल्याचा दावा करण्यात आला. या सर्व घडामोडीनंतर उच्च न्यायालयाच्या खंडपीठाने सत्र न्यायालयाचा निर्णय तपासत मोठा दिलासा किंवा बदल केला आहे. अपील प्रलंबित असताना एका आरोपीचा मृत्यू झाला होता, तर उर्वरितांवर कायदेशीर कारवाई झाली.

उच्च न्यायालयाच्या खंडपीठाने सुनील बोथ आणि दीपक पिवाल या दोघांची हत्येच्या आरोपातून पूर्णपणे मुक्तता केली आहे. मात्र साधी दुखापत पोहोचवण्याच्या आरोपाखाली त्यांना दोषी ठरवण्याचा सत्र न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवत त्यांना ठोठावलेली 1 वर्षाची शिक्षा कायम ठेवली आहे. तसेच त्यांच्याविरुद्ध अन्य कोणताही गुन्हा प्रलंबित नसेल, तर त्यांची कारागृहातून सुटका करावी असे स्पष्ट आदेश खंडपीठाने दिले आहेत. मुख्य आरोपी जितेंद्र राणा याला हत्येप्रकरणी दोषी ठरवण्याचा निर्णय न्यायालयाने कायम ठेवला, पण त्याची जन्मठेपेची शिक्षा बदलून 20 वर्षांच्या कारावासात रूपांतरित केली आहे.

या निकालामुळे महानगरातील न्यायव्यवस्थेवर आणि या जुन्या प्रकरणाच्या निकालावर मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. पीडित कुटुंबासाठी हा लढा अत्यंत संघर्षमय राहिला असून, उच्च न्यायालयाच्या या निर्णयामुळे या प्रकरणातील एका टप्प्याचा शेवट झाला आहे. इतर आरोपींच्या सुटकेमुळे कायद्याच्या अभ्यासकांमध्ये विविध प्रतिक्रिया उमटत आहेत. महानगर पोलिसांनी कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्यासाठी अशा घटनांमध्ये अधिक सतर्क राहण्याची गरज असल्याचे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे.